Nhiều người sẽ khá bất ngờ khi biết bộ phim đáng yêu như Masha and the Bear lại từng bị kêu gọi cấm sóng tại Anh. Nhưng thực tế, đây chỉ là cái tên mới nhất nối dài những cuộc tranh luận không hồi kết trong thế giới hoạt hình. Lịch sử ngành hoạt hình vốn tràn ngập những khoảnh khắc các nhà sáng tạo muốn thách thức các giới hạn về chính trị, xã hội hay thị hiếu đại chúng.
Có những bộ phim sinh ra là để châm biếm, kế thừa truyền thống của truyện tranh trào phúng. Nhưng cũng có những tác phẩm ban đầu chẳng hề có ý gây bão, nhưng lại tạo nên nỗi sợ hãi về mặt an toàn hoặc khiến người xem thời nay giật mình vì những tiêu chuẩn văn hóa đã thay đổi.
Từ một Bugs Bunny mang yếu tố phân biệt chủng tộc của nhà Warner Bros cho đến những màn “cà khịa” xuyên lục địa của South Park, dưới đây là những cái tên từng khiến dư luận dậy sóng dữ dội nhất.
08. Death Note
Nếu cứ thấy phim hoạt hình nào có yếu tố nguy hiểm cho trẻ em là cấm thì chắc danh sách phim sẽ ngắn đi rất nhiều. Thế nhưng, hiếm có bộ hoạt hình nào tạo nên một làn sóng lo ngại diện rộng như Death Note (2006-2007) – series anime đình đám chuyển thể từ manga của Tsugumi Ohba và Takeshi Obata. Cốt truyện xoay quanh Light Yagami, một học sinh cấp ba sở hữu cuốn sổ ma thuật có khả năng tước đoạt mạng sống của bất kỳ ai bị ghi tên vào đó.
Bộ phim đã châm ngòi cho những vụ việc hy hữu trên toàn cầu. Tại Trung Quốc, nhiều học sinh bị phát hiện tự làm những “cuốn sổ tử thần” rồi viết tên giáo viên và bạn học vào. Hệ quả là Trung Quốc đã cấm cửa bộ phim này vào năm 2007. Đến năm 2021, một tòa án ở Nga cũng đưa ra quyết định tương tự vì cho rằng tác phẩm cổ xúy bạo lực và ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý giới trẻ.
07. The Flintstones
Đôi khi tranh cãi không đến từ nội dung phim mà lại đến từ các yếu tố thương mại đi kèm. Nhắc đến The Flintstones của William Hanna và Joseph Barbera, ai cũng nghĩ ngay đến một thế giới hoạt hình dễ thương cho trẻ em. Nhưng ban đầu, đây lại là một chương trình giờ vàng dành riêng cho người lớn – kiểu như một bộ phim hài gia đình thời tiền sử vậy.
Trong những mùa đầu tiên, phim nhận tài trợ từ hãng thuốc lá Winston thuộc công ty R.J. Reynolds, thậm chí khán giả còn thấy Fred và Barney vô tư phì phèo điếu thuốc để quảng cáo cho nhãn hàng. Thời đó quảng cáo thuốc lá rất phổ biến, nhưng nhìn lại hình ảnh này trong một chương trình thu hút nhiều trẻ em thì quả là một cú sốc lớn. Đến năm 1962, Winston đã phải rút tài trợ khi lượng khán giả nhỏ tuổi tăng lên quá nhanh.
06. The Ren & Stimpy Show
The Ren & Stimpy Show từng làm mưa làm gió những năm 1990 nhờ phong cách hài hước có phần “quái dị” và nổi loạn, nhưng lại là nỗi đau đầu của nhà đài Nickelodeon. Đội ngũ quản lý liên tục phải tranh đấu với ekip sản xuất vì vấn đề trễ deadline cũng như các chi tiết bạo lực, chất kích thích được cài cắm trong phim.
Dù không thể phủ nhận rating cao và doanh thu bán vật phẩm lưu niệm rất khủng, Nickelodeon vẫn phải thẳng tay “gác lại” tập phim “Man’s Best Friend” vào năm 1992. Lý do là vì phân cảnh nhân vật Ren dùng mái chèo gỗ đánh đập dã mạn nhân vật George Liquor. Ngay sau scandal đó, cha đẻ của bộ phim là John Kricfalusi cũng bị sa thải.
05. Popetown
Popetown là một dự án đầy táo bạo và bất ngờ được BBC đặt hàng vào năm 2005. Loạt phim hoạt hình châm biếm gồm 10 tập này được ví như sự kết hợp giữa “Father Ted” và “South Park”, xoay quanh một vị Giáo hoàng có tính cách trẻ con, các Hồng y tham nhũng và những mục sư có lối sống lệch lạc.
Ngay lập tức, làn sóng phản đối mạnh mẽ từ cộng đồng Công giáo đã nổ ra. BBC buộc phải hủy chiếu bộ phim sau khi nhận ra ranh giới giữa sự hài hước và sự xúc phạm trong hài kịch là cực kỳ mong manh. Kênh Jimmy Channel của Ý sau đó có mua bản quyền nhưng cũng quyết định không phát sóng sau sự ra đi của Giáo hoàng John Paul II. Cuối cùng, phim chỉ được chiếu ở một vài quốc gia như Đức và New Zealand.
04. South Park
Matt Stone và Trey Parker chưa bao giờ giấu giếm ý định biến South Park thành một bệ phóng cho những trò châm biếm sâu cay về chính trị và xã hội qua góc nhìn của những đứa trẻ 10 tuổi. Sự nhanh nhạy trong khâu sản xuất giúp họ bắt trend thời sự cực kỳ nhanh chóng.
Từ chính trị gia, người nổi tiếng cho đến tôn giáo, không một ai an toàn trước South Park cả. Nhưng đỉnh điểm là hai tập phim số 200 và 201 vào năm 2010 đã mang đến cho họ những lời đe dọa lấy mạng nghiêm trọng khi đụng chạm đến việc phác họa nhà tiên tri Muhammad.
Một trang web cực đoan đã cảnh báo hai tác giả có thể phải chịu số phận bi thảm như nhà làm phim người Hà Lan Theo van Gogh. Kênh Comedy Central sau đó đã phải kiểm duyệt gắt gao, che hình ảnh bằng một khối đen và bíp tiếng tên của nhân vật để đảm bảo an toàn.
03. Masha and the Bear
“Masha and the Bear” chiếu trên Netflix chính là cái tên mới nhất gia nhập danh sách này. Nhìn qua thì đây chỉ là một bộ phim hài vui nhộn cho trẻ mầm non lấy bối cảnh rừng xanh bình yên, nhưng giới chính trị ở nhiều nước lại coi đây là một công cụ lan tỏa “quyền lực mềm” và tuyên truyền của Nga – điều mà công ty sản xuất Animaccord luôn phủ nhận.
Dù dựa trên một câu chuyện dân gian Nga, nhưng các nhà phê bình cho rằng bộ phim đang cố xây dựng một hình ảnh nước Nga hiền hòa và bình thường hóa lịch sử quân sự. Nhân vật Gấu (biểu tượng của Nga) được xây dựng rất tử tế, thông minh và biết bảo vệ, trong khi cô bé Masha đôi khi mặc trang phục rất giống với quân phục Liên Xô.
Trung tâm Chống tin giả của Ukraine (CCD) từng cảnh báo bộ phim có thể là bước đệm cho việc truyền bá văn hóa Nga. Tại Anh, khoảng 50 nghị sĩ thậm chí đã kêu gọi cấm bộ phim này vì lo ngại yếu tố “quân sự hóa trẻ em”.
02. Racist Bugs Bunny
Trong thời kỳ Thế chiến thứ hai, các ông lớn ngành hoạt hình như disney và Warner Bros đều sản xuất các thước phim mang tính chất chính trị. Disney có tác phẩm đoạt giải Oscar “Der Fuehrer’s Face” kể về cơn ác mộng của vịt Donald tại Đức Quốc Xã.
Còn Warner Bros thì mang đến “The Ducktators” và “Daffy – The Commando”. Nhưng mọi chuyện đi quá giới hạn với tập phim “Bugs Bunny Nips the Nips” năm 1944. Tập phim này chứa đựng những hình ảnh rập khuôn, bài ngoại và phân biệt chủng tộc nhắm vào người Nhật Bản, khiến hãng phim phải gỡ bỏ hoàn toàn khỏi các hệ thống trình chiếu sau khi chiến tranh kết thúc.
01. Looney Tunes and Merrie Melodies ‘Censored 11’
Trước cả vụ Bugs Bunny, Warner Bros đã có một “bảng thành tích” khá dài về việc sử dụng các hình ảnh rập khuôn mang tính phân biệt chủng tộc.
Vào năm 1968, United Artists – công ty nắm quyền phân phối các tác phẩm trước năm 1948 của Warner Bros – đã quyết định rút 11 tập phim ngắn thuộc loạt Looney Tunes và Merrie Melodies khỏi hệ thống phát sóng vì có những hình ảnh xúc phạm người Mỹ gốc Phi.
Nhóm phim này sau đó được gọi là “Censored Eleven” (Bộ 11 tập phim bị cấm), được sản xuất từ năm 1931 đến 1944, bao gồm những cái tên như “Coal Black and de Sebben Dwarfs” hay “Goldilocks and the Jivin’ Bears”.
Chẳng hạn như tập “Uncle Tom’s Bungalow” (1937) là một bản nhại lại tác phẩm “Túp lều bác Tom” nhưng phóng đại các đặc điểm chủng tộc một cách quá đáng, hay “Jungle Jitters” (1938) khắc họa hình ảnh một người bán hàng da trắng bị bộ lạc ăn thịt người bắt giữ.
It might come as a total surprise that a show as adorable as Masha and the Bear actually faced bans in the UK. But honestly, it’s just the latest entry in a long line of endless debates in the world of cartoons. The history of animation is packed with moments where creators decided to push the envelope on politics, society, and public taste.
Some shows were literally born to satirize, carrying on the fine tradition of political cartoons. Others didn’t mean to stir up trouble at all but ended up sparking major safety scares or making modern audiences cringe due to shifting cultural standards.
From Warner Bros’ racially insensitive Bugs Bunny era to the boundary-pushing, globe-spanning roasts of South Park, here are some of the most controversial animated projects to ever shake up the public.
8. Death Note
If every cartoon that seemed a bit risky for kids got banned, the watchlist would be incredibly short. However, very few shows have caused widespread panic quite like Death Note (2006-2007)—the mega-hit anime series adapted from Tsugumi Ohba and Takeshi Obata’s manga. The plot follows Light Yagami, a high schooler who finds a magical notebook with the power to end the life of anyone whose name is written inside.
The series triggered some bizarre real-world incidents worldwide. In China, multiple students were caught creating their own real-life “death notes” filled with the names of teachers and classmates, leading to the show being banned in 2007. Fast forward to 2021, a Russian court followed suit, banning it under the claim that it promotes violence and negatively impacts youth psychology.
7. The Flintstones
Sometimes the drama doesn’t come from the show itself, but from the commercials attached to it. Mention William Hanna and Joseph Barbera’s The Flintstones, and everyone pictures a sweet, kid-friendly prehistoric world. But originally, this was a prime-time show aimed strictly at adults—essentially a Stone Age sitcom. During its early seasons, the show was sponsored by Winston cigarettes (a brand under R.J. Reynolds), and viewers could even see Fred and Barney casually lighting up to promote the product. Smoking ads were everywhere back then, but looking back at this imagery in a franchise that eventually captured generations of kids is wild. By 1962, Winston had to pull its sponsorship as the young audience skyrocketed.
6. The Ren & Stimpy Show
The Ren & Stimpy Show took the 1990s by storm with its delightfully bizarre, edgy humor, but it was an absolute nightmare for Nickelodeon executives. Management constantly clashed with the production crew over missed deadlines and the heavy doses of violence and substance references sneaked into the episodes. Even with sky-high ratings and massive merchandise sales, Nickelodeon eventually drew the line, completely shelving the 1992 episode “Man’s Best Friend.” The culprit? A highly controversial scene where Ren brutally beats the character George Liquor with a wooden paddle. Right after that scandal, show creator John Kricfalusi was let go.
5. Popetown
Popetown was a bold, unexpected project commissioned by the BBC back in 2005. This 10-episode satirical cartoon was pitched as a mashup between “Father Ted” and “South Park,” featuring a childish Pope, corrupt Cardinals, and quirky priests. The backlash from the Catholic community was instant and fierce. The BBC ended up scrapping the broadcast altogether after realizing how incredibly thin the line is between comedy and offense. Italy’s Jimmy Channel bought the rights later but decided against airing it out of respect following the passing of Pope John Paul II. Ultimately, it only saw the light of day in a few countries like Germany and New Zealand.
4. South Park
Matt Stone and Trey Parker have never been shy about using South Park as a launchpad for biting political and social commentary, all seen through the eyes of four foul-mouthed 10-year-olds. Their lightning-fast production schedule allows them to roast current events almost instantly. From politicians and celebrities to world religions, absolutely nobody is safe on this show. But things hit a dangerous peak in 2010 with episodes 200 and 201, which brought severe death threats for depicting the Prophet Muhammad.
An extremist website warned the creators they could face a tragic fate similar to Dutch filmmaker Theo van Gogh. Comedy Central ended up heavily censoring the episodes, covering images with black boxes and bleeping out names to protect everyone involved.
3. Masha and the Bear
Streaming on Netflix, Masha and the Bear is the newest addition to this controversial lineup. To the untrained eye, it looks like a harmless, cute preschool comedy set in a peaceful forest. However, politicians in several countries view it as a clever tool for Russian “soft power” and propaganda—a claim that production company Animaccord consistently denies. While rooted in a traditional Russian folktale, critics argue the show sanitizes Russia’s image and normalizes military history. The Bear (a classic symbol of Russia) is portrayed as kind, incredibly smart, and protective, while little Masha occasionally sports an outfit resembling a Soviet military uniform.
Ukraine’s Center for Countering Disinformation even warned that the show serves as a gateway for spreading Russian cultural influence. In the UK, around 50 MPs went so far as to call for a total ban on the show over fears of “militarizing children.”
2. Racist Bugs Bunny
During World War II, animation giants like disney and Warner Bros regularly churned out heavily political propaganda shorts. Disney delivered the Oscar-winning “Der Fuehrer’s Face,” featuring Donald Duck trapped in a Nazi nightmare. Warner Bros answered with “The Ducktators” and “Daffy – The Commando.” But things went way too far with the 1944 short “Bugs Bunny Nips the Nips.” Packed with extreme xenophobic stereotypes and racial slurs targeting Japanese people, the short was completely pulled from distribution by the studio once the war ended.
1. Looney Tunes and Merrie Melodies ‘Censored 11’
Even before the Bugs Bunny incident, Warner Bros had compiled a long track record of using deeply offensive racial caricatures. In 1968, United Artists—the distributor handling Warner Bros’ pre-1948 library—officially yanked 11 short films from the Looney Tunes and Merrie Melodies lineup due to horrific depictions of African Americans.
This group became known as the “Censored Eleven.” Produced between 1931 and 1944, it includes titles like “Coal Black and de Sebben Dwarfs” and “Goldilocks and the Jivin’ Bears.”
For instance, “Uncle Tom’s Bungalow” (1937) was a parody of “Uncle Tom’s Cabin” that exaggerated racial traits to a painful degree, while “Jungle Jitters” (1938) relied on cheap clichés about a white salesman captured by a cartoonish cannibal tribe.
