AI và Designer: Những người làm sáng tạo chuyên nghiệp dùng công cụ này như thế nào?
Chúng mình đã phỏng vấn một vài designer, art director, motion artist, chuyên gia UX/UI và brand strategist có thu nhập cao, những người đang làm việc độc lập ngày nay. Chúng mình đã hỏi họ một câu mà hầu hết các cuộc thảo luận về AI đều né tránh: thực tế, mọi người dùng AI trong công việc như thế nào?
Nội dung do AI tạo ra hiếm khi chạm tới khách hàng cuối
Khi hỏi về tỷ lệ nội dung AI tạo ra được đưa vào sản phẩm cuối cùng, câu trả lời phổ biến nhất là dưới 25%. Đối với đa số các designer đang làm việc, AI đang thay đổi cách sản xuất công việc, chứ không phải thay đổi người làm ra nó.
Đây là một câu chuyện khác biệt hoàn toàn so với những gì đang được làm nóng trên báo chí.
Mô hình tư duy giải thích mọi thứ
Các creative top đầu không nói về AI như một công cụ. Họ nói về nó như một người đồng nghiệp (collaborator) với một vai trò rất cụ thể.
Tôi dùng AI gần giống như một junior designer hay một assistant để giúp workflow của tôi nhanh hơn. Chẳng hạn như dùng Generative Fill trong Photoshop, hay dùng Language model để trò chuyện về một challenge thiết kế. Molly Brooks, web design, low-code web development, UX/UI design, brand design và strategy
Junior designer. Sounding board (bàn bạc ý tưởng). Assistant (trợ lý). Ngôn ngữ này rất nhất quán giữa các lĩnh vực và mức thu nhập. Đây không phải là những người đang cẩn trọng khi thừa nhận việc dùng AI. Họ đang rất chính xác về chỗ nào thì AI có thể tạo niềm tin, và chỗ nào thì phán đoán của con người vẫn phải nắm quyền.
AI thực sự nằm ở đâu trong quy trình sáng tạo
Việc sử dụng nặng nhất tập trung ở các giai đoạn đầu: brainstorming, moodboarding, khám phá concept, nghiên cứu, và viết content. Tức là giai đoạn phát tán ý tưởng, nơi tốc độ rất quan trọng và mức độ rủi ro của bất kỳ sản phẩm đơn lẻ nào đều thấp.
Tôi dùng AI chủ yếu để giúp các phần khác nhau trong quá trình sáng tạo của tôi đạt hiệu suất cao hơn. Nó giúp tôi trong việc khám phá concept, định nghĩa moodboard, và lên ý tưởng trong các dự án branding giai đoạn đầu. Diogo Ferreira, art direction và design
Về bản chất, giai đoạn khám phá ý tưởng này trước đây rất tốn thời gian mà không tăng tỷ lệ thuận cho kết quả. AI đã giúp rút ngắn giai đoạn này, để lại nhiều thời gian hơn cho những công đoạn cần chuyên môn sâu: tinh chỉnh direction, đưa ra quyết định quan trọng, và tạo ra thứ vừa đẹp mắt vừa đúng chiến lược.
Lợi ích số 1 được nhắc đến? Tăng tốc độ giao sản phẩm, hơn hẳn. Lợi ích thứ hai là khả năng khám phá ý tưởng nhiều hơn.
Không ai dùng một công cụ duy nhất
Hầu như không có creative nào chúng mình nói chuyện mà chỉ dùng một sản phẩm AI. Workflow thực tế là một chuỗi (chain). Ví dụ: Dùng ChatGPT của OpenAI để lên chiến lược và suy nghĩ, Midjourney để lên visual ideation, Runway để làm video, và Claude của Anthropic để viết code. Mỗi tool được chọn cho một nhiệm vụ cụ thể, và lắp ráp thành một pipeline riêng biệt, phù hợp với cách làm của người đó.
Việc xây dựng những pipeline này tự nó đã là một kỹ năng. Những creative làm tốt là những người tư duy hệ thống, họ biết chỗ nào mỗi tool bị "sập" và phải bàn giao tiếp cho tool nào tiếp theo.
Trường hợp sử dụng thứ hai mà ít người nói đến: Gap-filling
Ngoài giai đoạn lên ý tưởng, một trường hợp sử dụng thầm lặng lại xuất hiện liên tục: AI đảm nhiệm các tác vụ sản xuất tốn thời gian nhưng lại không mang ý nghĩa sáng tạo. Tách background, tạo texture, cô lập âm thanh, voiceover tạm, hay dịch thuật.
Đây là những việc trước đây có thể khiến bạn mất hàng giờ mà không giúp công việc tiến triển. Giờ thì chúng đã được xử lý bằng sự hỗ trợ của AI, qua đó mở rộng khả năng cho các professional creative.
Sợi chỉ xuyên suốt: Kiểm soát (Control)
Tôi rất kỹ tính về từng chi tiết, nên tôi muốn giữ được nhiều quyền kiểm soát nhất có thể. Tôi luôn tìm kiếm các tool giúp tôi lấy ý tưởng nhanh, nhưng vẫn cho phép tôi "nhận lại" tại bất kỳ điểm nào. Alex Karpodinis, product/UI/UX, Framer design và development, branding, motion và animation, 3D design
Những creative dùng AI hiệu quả nhất không phải là những người tin tưởng nó nhất. Mà là những người suy nghĩ rất kỹ về chỗ nào họ không tin tưởng nó, và xây dựng quy trình làm việc của mình xoay quanh sự kiểm soát đó.
Chúng tôi dùng AI như một cách tăng cường (enhancement), chứ không phải thay thế. Nó giúp chúng tôi mở rộng khả năng sáng tạo, nhưng chuyên môn của chúng tôi đảm bảo kết quả cuối cùng vẫn khớp với chiến lược và tính thẩm mỹ. Afton Negrea, brand identity, UI design và development
Điều này có ý nghĩa gì với ngành?
Tụi mình cứ nghe câu chuyện AI thay thế creative nó đơn giản và đáng sợ nên dễ viral. Nhưng dữ liệu và lời chia sẻ từ những người đang làm nghề lại vẽ nên một bức tranh đa chiều hơn: AI đang trở thành một bộ khuếch đại (multiplier) cho những creative đã có chuyên môn cao.
Những independent giỏi nhất không lo AI sẽ cướp mất việc của họ. Thay vào đó, họ đang tự hỏi: "Giờ thì mình có thể làm được những gì mà trước đây không làm được?"
Nguồn
